İklim krizi, yalnızca küresel sıcaklıkları artırmakla kalmıyor; aynı zamanda Dünya’nın dönüş hızını da etkiliyor. ETH Zurich ve University of Vienna bilim insanlarının yürüttüğü araştırma, insan kaynaklı iklim değişikliğinin gezegenin kendi ekseni etrafındaki dönüşünü yavaşlattığını ortaya koydu.
Araştırmaya göre, 2000–2020 yılları arasında gün uzunluğundaki artış hızı, Dünya’nın son 3,6 milyon yıllık geçmişinde benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştı.
Buzullar Eridikçe Dünya Daha Yavaş Dönüyor
Bilim insanları bu durumu, fizikteki Momentumun korunumu ilkesiyle açıklıyor. Kutuplardaki buz tabakalarının erimesiyle ortaya çıkan su kütlesi, ekvatora doğru yayılıyor ve gezegenin kütle dağılımını değiştiriyor.
Bu süreç, kendi etrafında dönen bir buz patencisinin kollarını açtığında yavaşlamasına benzetiliyor. Kütlenin merkezden uzaklaşması, Dünya’nın dönüş hızını düşürüyor.
Verilere göre, iklim kaynaklı bu etki nedeniyle gün uzunluğu her yüzyılda yaklaşık 1,33 milisaniye artıyor.
3,6 Milyon Yıllık Veriler: İnsan Etkisi Netleşti
Araştırmacılar, bu değişimin tarihsel boyutunu anlamak için milyonlarca yıl öncesine uzanan bir analiz gerçekleştirdi. Deniz tabanındaki fosilleşmiş mikroorganizmalar incelenerek geçmiş deniz seviyesi değişimleri yeniden oluşturuldu.
Çalışmada görev alan Benedikt Soja, gün uzunluğundaki artışın Geç Pliyosen döneminden bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını belirterek, mevcut durumun temel nedeninin insan faaliyetleri olduğunu vurguladı.
Araştırma, bu değişimin doğal buzullaşma döngülerine kıyasla çok daha hızlı gerçekleştiğini ortaya koyuyor.
Teknoloji ve Navigasyon Sistemleri Risk Altında
Milisaniyelik değişimler günlük yaşamda fark edilmese de, modern teknolojiler için büyük önem taşıyor.
- Uzay navigasyonu
- GPS sistemleri
- Uydu iletişimi
gibi yüksek hassasiyet gerektiren sistemler, Dünya’nın dönüş hızındaki en küçük değişimlerden bile etkilenebiliyor.
Bilim insanları, 21. yüzyılın sonuna gelindiğinde iklim değişikliğinin zaman üzerindeki etkisinin, Ay’ın gelgitler yoluyla oluşturduğu doğal yavaşlatıcı etkiden daha güçlü hâle gelebileceğini öngörüyor.
Bu durum, özellikle havacılık ve uzay teknolojilerinde yeni düzenlemeleri zorunlu kılabilir.
Fotoğraf Kaynak:https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/iklim-krizi-zamanin-akisini-degistiriyor-dunya-son-3-6-milyon-yilin-en-yavas-hizinda-2491156
Haber Giriş: 31.03.2026 15:17
