Yapay zekâ çiplerinde veri iletimini kökten değiştirmeyi hedefleyen ABD merkezli girişim Ayar Labs, 3,8 milyar dolar değerleme üzerinden 500 milyon dolarlık yeni yatırım aldı. Şirket, bakır bağlantılar yerine ışık tabanlı fiber optik teknolojileri kullanarak hız ve enerji verimliliğinde önemli bir sıçrama yaratmayı amaçlıyor.
Seri E yatırım turuna Neuberger Berman, MediaTek, Qatar Investment Authority, Alchip Technologies, ARK Invest, Insight Partners, Sequoia Capital ve 1789 Capital katıldı. Yaklaşık 10 yıllık geçmişe sahip olan şirket, daha önce de Nvidia ve Advanced Micro Devices (AMD) tarafından desteklenmişti.
Bakır Bağlantıların Sınırları Aşılıyor
Ayar Labs, veri merkezlerindeki sunucu raflarında yer alan çiplerin birbirine bağlanma biçimini dönüştürmeyi hedefliyor. Şirketin geliştirdiği “co-packaged optics” (birlikte paketlenmiş optik) teknolojisi, yarı iletkenlerle optik bağlantıları aynı paket içerisinde bir araya getiriyor.
Silikon fotonik alanında faaliyet gösteren az sayıdaki girişimden biri olan Ayar Labs, çipler arasındaki bakır kablo bağlantılarını fiber optik bağlantılarla değiştirmeyi planlıyor. Bu sayede veriler, daha yavaş ve daha fazla enerji tüketen elektronlar yerine ışık hızında hareket eden fotonlarla taşınabiliyor.
Uzmanlara göre bakır bağlantılar, artan veri yoğunluğu karşısında hem enerji tüketimi hem de sinyal kaybı açısından önemli sınırlamalar yaratıyor. Optik ara bağlantılar ise daha düşük gecikme ve daha yüksek bant genişliği sunma potansiyeli taşıyor.
“Yapay Zekânın En Büyük Donanım Sorunlarından Birini Çözüyoruz”
Ayar Labs CEO’su Mark Wade, şirketin yaklaşık 15 yıldır temel teknolojiler üzerinde çalıştığını belirterek, “Yapay zekâda darboğaz yaratan en büyük donanım sorunlarından birini çözüyoruz” ifadelerini kullandı.
Wade’e göre 2020’li ve 2030’lu yıllarda bakır bağlantıların hesaplama verimliliğini ciddi şekilde sınırlayacağı öngörülüyordu. Şirket, geliştirdiği ara bağlantı çiplerinin, bakır kullanan sistemlere kıyasla watt başına 4 ila 20 kat daha fazla işlem hacmi sunabildiğini savunuyor.
Yapay zekâ alanındaki hızlı büyüme, yalnızca model eğitimine değil, aynı zamanda “inference” olarak adlandırılan ve modellerin kullanıcı sorgularına yanıt verdiği süreçlere de odaklanılmasını beraberinde getirdi. Bu dönüşüm, yarı iletken şirketlerini daha yüksek enerji verimliliği sağlayan çözümler geliştirmeye yöneltiyor.
Nvidia’dan Optik Yatırım Hamlesi
Gelişmiş yapay zekâ çiplerinde pazar lideri konumunda bulunan NVIDIA, özellikle çıkarım süreçlerinde verimliliği artırmaya yönelik çalışmalar yürütüyor. Şirket, 2014 yılında çipler arasında yüksek hızlı veri transferi sağlayan bakır tabanlı NVLink teknolojisini piyasaya sürmüştü.
Ancak veri yoğunluğunun artmasıyla birlikte bakır bağlantıların fiziksel sınırları daha belirgin hâle geldi. Bu kapsamda Nvidia, yapay zekâ çipleri için gelişmiş optik ara bağlantı teknolojileri geliştiren Coherent ve Lumentum şirketlerine ayrı ayrı 2’şer milyar dolar yatırım yapacağını duyurdu.
Analistler, bu yatırımların Nvidia’nın veri merkezi altyapısını optik teknolojilerle güçlendirme stratejisinin güçlü bir göstergesi olduğunu belirtiyor.
Intel’den 23 Yıl Önce Gelen Uyarı
Ayar Labs yönetim kurulu üyesi ve eski Intel CEO’su Pat Gelsinger, silikon fotonik araştırmalarını Intel bünyesinde 23 yıl önce başlattıklarını hatırlattı.
“Bakırın ölümünün geldiğini ilan etmiştim ancak yaklaşık 20 yıl erken davranmışım” diyen Gelsinger, GPU’ların artan hesaplama talepleri karşısında bakırın fiziksel sınırlarının veri merkezi kümelerinin ölçeğini kısıtladığını ifade etti.
Teknolojinin ticarileşmesinin uzun sürmesinin nedeni ise ısınma sorunları, optik bağlantıların çiplerle hassas biçimde paketlenmesi ve yüksek hacimli üretime uygunluk gibi mühendislik zorlukları oldu. Gelsinger’a göre Ayar Labs’in farkı, bu teknik engelleri aşarak seri üretime hazır bir çözüm geliştirmiş olması.
Sektörde Yeni Dönem: Bakırdan Işığa Geçiş
Yapay zekâda performans yarışı hız kesmeden devam ederken, sektörün odağı yalnızca daha güçlü işlemciler geliştirmeye değil, bu işlemcileri birbirine bağlayan altyapının dönüşümüne de yönelmiş durumda.
Bakırdan fotonlara geçiş, yalnızca hız artışı anlamına gelmiyor; aynı zamanda veri merkezlerinin enerji tüketimi, ölçeklenebilirliği ve sürdürülebilirliği açısından da kritik bir eşik olarak görülüyor. Intel’in yıllar önce dile getirdiği öngörü, bugün milyarlarca dolarlık yatırımlarla somut bir teknoloji yarışına dönüşmüş durumda.
Fotoğraf Kaynak:https://gazeteoksijen.com/bilim-ve-teknoloji/intelin-23-yillik-kehaneti-gercek-oldu-yapay-zekada-bakir-yerine-artik-foton-kullanilacak-267465
Haber Giriş: 03.03.2026 18:04
