Bilim insanları, dünya genelinde milyonlarca kadının yıllarca teşhis beklemesine neden olan endometriozis için dikkat çeken yeni bir yöntem geliştirdi. Halk arasında “çikolata kisti” olarak da bilinen hastalığın daha erken fark edilmesini amaçlayan bu 5 dakikalık basit testin, teşhis sürecini yıllar seviyesinde kısaltabileceği belirtiliyor.
Teşhis için yıllarca bekleniyor
Dünya genelinde yaklaşık her 10 kadından birini etkileyen endometriozis, rahim içini kaplayan dokuya benzer bir yapının vücudun farklı bölgelerinde büyümesiyle ortaya çıkıyor. Bu durum kronik pelvik ağrı, şiddetli adet sancıları ve kısırlık gibi ciddi sorunlara yol açabiliyor.
Ancak hastalığın teşhis edilmesi çoğu zaman oldukça uzun sürüyor. Birleşik Krallık’ta 2020 yılında ortalama 8 yıl olan teşhis süresinin bugün 9 yıl 4 aya kadar çıktığı ifade ediliyor. Bu da birçok kadının yıllarca ağrıyla yaşamak zorunda kaldığını gösteriyor.
6 soruluk yeni tarama aracı geliştirildi
Avustralya’daki Queensland Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilen ve SAFE (Simplified Adolescent Factors for Endometriosis) adı verilen yeni araç, özellikle genç kadınlar ve kız çocuklarında riskin erken dönemde belirlenmesini hedefliyor.
Bu kısa ankette hastalara şu 6 başlıkta soru yöneltiliyor:
- Pelvik ağrının şiddeti
- Bu ağrı nedeniyle daha önce tıbbi yardım aranıp aranmadığı
- Düzenli ağrı kesici kullanımı
- Aşırı kanama olup olmadığı
- Adet dönemlerinin sancılı geçip geçmediği
- Ailede endometriozis öyküsü bulunup bulunmadığı
Bu sorulara verilen yanıtlara göre bir puanlama yapılıyor. Elde edilen sonuçlar, aile hekimlerinin hastayı bir uzmana yönlendirmesi gerekip gerekmediğine karar vermesine yardımcı oluyor.
Hedef hastalığı ergenlikte yakalamak
Avustralya Kadın ve Kız Çocuk Sağlığı Araştırma Merkezi Direktörü Prof. Dr. Gita Mishra, geliştirilen aracın en önemli hedeflerinden birinin teşhis süresini 6 ila 8 yıl azaltmak olduğunu söyledi.
Mishra, hangi hastanın sevk edilmesi ve tedavi edilmesi gerektiğini belirlemenin zor bir süreç olduğunu vurgulayarak, özellikle belirtilerin ergenlik döneminde başladığı durumlarda riskin erkenden tespit edilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.
9 binden fazla kadının verisi kullanıldı
Yeni sistem, 9 binden fazla kadının verileri kullanılarak geliştirildi. Araştırmanın sonuçları da prestijli tıp dergilerinden biri olan eClinicalMedicine’da yayımlandı. Bir sonraki aşamada ise bu aracın klinik ortamlarda ne kadar etkili olduğu test edilecek.
Anket sonuçları dikkat çekti
Endometriosis UK tarafından yapılan güncel bir anket de hastalığın teşhis sürecindeki sıkıntıları gözler önüne serdi.
Ankete göre kadınların yüzde 39’u, hastalık şüphesi oluşmadan önce doktora en az 10 kez gitmek zorunda kaldığını söyledi. Katılımcıların yüzde 55’i semptomları nedeniyle acil servise başvurduğunu belirtirken, bunların yüzde 46’sının hiçbir tedavi uygulanmadan eve gönderildiği aktarıldı.
Kesin tedavi hâlâ yok
Uzmanlara göre endometriozisin şu an için kesin bir tedavisi bulunmuyor. Uygulanan yöntemler daha çok ağrıyı ve diğer belirtileri kontrol altına almaya yönelik oluyor. Bu kapsamda ağrı kesiciler, hormon tedavileri ve hormonlu spiraller kullanılabiliyor.
Daha ağır vakalarda ise ilaç tedavisi ya da cerrahi müdahale seçenekleri gündeme gelebiliyor.
Fotoğraf Kaynak:https://www.hurriyet.com.tr/aile/galeri-buyuk-adim-5-dakikalik-basit-test-190-milyon-kadinin-hayatini-degistirebilir-43126477/4
Haber Giriş: 13.03.2026 16:35
One thought on “Bilimden Umut Veren Gelişme: 5 Dakikalık Test Milyonlarca Kadına Umut Olabilir”