HIV ile yaşayan 63 yaşındaki bir erkek hasta, kardeşinden yapılan kemik iliği naklinin ardından hastalığın etkilerinden işlevsel olarak kurtuldu. Uzmanlara göre bu gelişme, HIV tedavisi açısından dikkat çekici bir örnek olarak değerlendiriliyor.
Norveç’te gerçekleştirilen vakada, hastaya HIV-1’e karşı direnç sağlayan nadir bir genetik mutasyona sahip kardeşinden kemik iliği nakli yapıldı. “CCR5Δ32” olarak adlandırılan bu mutasyon, virüsün bağışıklık hücrelerine tutunmasını sağlayan CCR5 proteininin üretilmesini engelliyor.
Virüs vücutta tespit edilemedi
Bilimsel dergilerde yayımlanan verilere göre, nakil sonrası donör hücreler hastanın kemik iliğinde baskın hale geldi. Bir yıl içinde sağlıklı T hücrelerinin hızla arttığı, iki yıl sonra ise hastanın antiretroviral tedaviyi (ART) bırakmasına rağmen bu seviyelerin korunduğu belirtildi.
Daha da çarpıcı olan ise yapılan incelemelerde hastanın kanında, bağırsak dokusunda ve kemik iliğinde HIV’e rastlanmaması oldu. Bu durum, virüsün vücutta “rezervuar” olarak bilinen gizli alanlarda dahi tespit edilemediğini ortaya koydu.
Her hasta için uygulanabilir değil
Ancak uzmanlar, bu yöntemin HIV ile yaşayan herkes için uygun olmadığını vurguluyor. Daha önce New York, Londra ve Düsseldorf gibi merkezlerde de benzer remisyon vakaları görülmüş olsa da, bu hastaların büyük bölümünde kemik iliği nakli kanser gibi başka ciddi hastalıklar nedeniyle yapılmıştı.
Araştırmacılar, kemik iliği naklinin ciddi enfeksiyon riski, donör hücrelerin alıcıya saldırması (GVHD) ve ölüm gibi önemli komplikasyonlar barındırdığını hatırlatıyor. Bu nedenle yöntem, yalnızca başka hayati hastalıklar nedeniyle zaten nakil gereken hastalar için değerlendiriliyor.
Kardeşten yapılan nakil dikkat çekti
Bu vakayı farklı kılan en önemli detaylardan biri ise donörün hastanın kardeşi olması. Bilim insanları, donör ve alıcı arasındaki genetik uyumun tedavi başarısını artırabileceğine dikkat çekiyor.
Uzmanlara göre bu gelişme, HIV tedavisinde umut verici yeni araştırmaların önünü açsa da, geniş çaplı ve güvenli bir tedavi yöntemi haline gelmesi için daha fazla bilimsel veriye ihtiyaç duyuluyor.
14.04.2026-23:32
