Gökbilimciler, bir kara delikten fışkıran kozmik jetlerin anlık gücünü tarihte ilk kez doğrudan ölçmeyi başardı. Uluslararası araştırma ekibine göre bu jetlerin enerjisi, yaklaşık 10 bin Güneş’in toplam gücüne eşdeğer.
Işık hızının yarısına ulaşan jetler
Araştırma sonuçlarına göre jetlerin hızı saatte yaklaşık 540 milyon kilometreye ulaşıyor. Bu değer, Işık Hızının neredeyse yarısına karşılık geliyor ve evrendeki en hızlı olaylar arasında yer alıyor.
Araştırmanın odağı: Cygnus X-1
Çalışma, Dünya’dan yaklaşık 7.200 ışık yılı uzaklıkta bulunan Cygnus X-1 sistemi üzerinde gerçekleştirildi. Bu sistem, bilinen ilk kara deliklerden biri ile ona eşlik eden mavi süperdev bir yıldızı içeriyor.
1960’larda keşfedilen bu ikili yapı, Samanyolu Galaksisi içinde, Kuğu takımyıldızında yer alıyor.
18 yıllık gözlem, ilk doğrudan ölçüm
Steve Prabu ve ekibi, bulgularını 18 yıl boyunca elde edilen yüksek çözünürlüklü radyo teleskop verilerine dayandırdı. Çalışma, Nature Astronomy dergisinde yayımlandı.
Araştırmacılar, “dans eden jetler” olarak tanımlanan bu yapıların yıldızdan gelen güçlü rüzgârlar nedeniyle büküldüğünü gözlemledi. Bu bükülme miktarı analiz edilerek jetlerin gücü hesaplandı.
Enerjinin önemli kısmı uzaya taşınıyor
Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri, kara deliğe düşen maddenin açığa çıkardığı enerjinin yaklaşık yüzde 10’unun bu jetler aracılığıyla uzaya taşındığını ortaya koyması oldu.
Daha önce bu tür ölçümler yalnızca uzun zaman dilimlerine yayılan tahminlere dayanıyordu. Bu çalışma ise anlık güç ölçümü açısından bir ilk olma özelliği taşıyor.
Kozmik yapıların anlaşılmasında kritik rol
Bilim insanlarına göre kara delik jetleri, galaksilerin oluşumu ve evrendeki büyük ölçekli yapıların şekillenmesinde önemli rol oynuyor. Bu jetlerin yarattığı şok dalgaları ve türbülans, uzaydaki madde dağılımını etkileyerek kozmik evrime yön veriyor.
Araştırma ekibi, aynı yöntemi farklı kara delik sistemlerine uygulayarak evrenin dinamiklerini daha iyi anlamayı hedefliyor.
Haber Kaynak-Fotoğraf Kaynak:https://gazeteoksijen.com/bilim-ve-teknoloji/bilim-dunyasinda-bir-ilk-karadeligin-patlama-hizli-olculdu-kara-delikler-hakkinda-neler-biliniyor-272481
Haber Giriş: 16.04.2026 15:41
