Çin’in güneybatısında yer alan Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi’nde keşfedilen devasa karstik obruklar, bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı. Yerel halkın “Cennet Çukurları” olarak adlandırdığı ve Çince “tiankeng” (göksel çukur) şeklinde bilinen bu doğal oluşumlar, 190 metreyi aşan derinliklerinde insan faaliyetinden uzak, bozulmamış ekosistemlere ev sahipliği yapıyor.
Uzmanlara göre söz konusu yapılar, yalnızca jeolojik açıdan değil, biyolojik çeşitlilik bakımından da eşsiz bir araştırma alanı sunuyor.
Dinozorlar Çağından Günümüze Uzanan Bir Ekosistem
Araştırmalar, tiankenglerin tabanında dinozorlar döneminden bu yana varlığını sürdürdüğü düşünülen bitki topluluklarının bulunduğunu ortaya koydu. 40 metreyi aşan ağaçlar, yoğun eğrelti otları ve endemik türler, bu derin çukurların adeta bir “zaman kapsülü” niteliği taşıdığını gösteriyor.
Yaklaşık 300 metre uzunluğa ve 150 metre genişliğe ulaşan son keşif alanında, bilim dünyasının henüz tanımlamadığı canlı türlerine rastlanabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, özellikle küçük omurgasız ve böcek türlerinin literatüre kazandırılmayı beklediğini vurguluyor.
Kimyasal Zenginlik ve Doğal Sera Etkisi
Güneş ışığının sınırlı ulaştığı bu derin alanlarda ormanların nasıl bu denli gür kalabildiği uzun süredir merak konusuydu. 20 Temmuz’da yayımlanan bir bilimsel çalışma, tiankenglerin dibindeki toprağın azot, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum gibi bitki gelişimi için kritik elementler bakımından olağanüstü zengin olduğunu ortaya koydu.
Yüksek nem oranı ve yıl boyunca nispeten sabit kalan sıcaklık, çukurların tabanında doğal bir sera etkisi oluşturuyor. Eğrelti otları ve bazı ısırgan türlerinin bu mineral zenginliğine uyum sağlayarak hızlı büyüme gösterdiği, böylece kısıtlı ışığa daha kolay erişebildiği belirtiliyor.
UNESCO Mirası Karstik Oluşumların Parçası
Tiankengler, Çin’in UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan karstik peyzajlarının bir bölümünü oluşturuyor. Bu jeolojik yapılar, yeraltı mağaralarının tavanlarının zamanla genişleyip çökmesi sonucu meydana geliyor. Yeraltı nehirleriyle beslenen sistem, çukurun tabanında kendine özgü bir mikroklima yaratıyor.
Dünya genelinde yaklaşık 300 tiankeng tespit edilmiş durumda ve bunların üçte ikisi Çin’de bulunuyor. Benzer oluşumlara Papua Yeni Gine, Malezya, İtalya ve İspanya’da da rastlanıyor.
Küresel İklim Değişikliğine Karşı Doğal Sığınak
Bilim insanları, bu izole ekosistemlerin küresel iklim değişikliğinin etkilerinden görece korunmuş nadir alanlar olabileceğini değerlendiriyor. Dış dünyadan büyük ölçüde yalıtılmış olan bu doğal çukurlar, nesli tükenmiş olduğu düşünülen türler için potansiyel bir sığınak işlevi görebilir.
Uzmanlara göre tiankengler, yalnızca görsel bir doğa harikası değil; aynı zamanda biyolojik çeşitliliğin korunması ve geçmiş ekosistemlerin anlaşılması açısından stratejik öneme sahip doğal laboratuvarlar olarak değerlendiriliyor.
Fotoğraf Kaynak:https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/yerin-190-metre-altinda-sakli-bir-dunya-cin-de-antik-ormanlarla-dolu-cennet-cukurlari-kesfedildi-2482715
Haber Giriş: 28.02.2026 20:27
