Kırmızı Beyaz İplerin Sırrı: Marteniçka Nedir, Ne Zaman Takılır?
• Mart ayıyla birlikte marteniçka geleneği yeniden gündeme geldi. Marteniçka nedir, bilekliğin hikâyesi nedir ve hangi tarihte takılır? Tüm ayrıntılar haberimizde…
MARTENİÇKA NEDİR?
Marteniçka ya da Martenitsa, 1 Mart’tan itibaren mart ayı boyunca takılan, kırmızı ve beyaz yünden yapılan geleneksel bir süstür. Baharın gelişini simgeleyen bu bileklik, özellikle Balkan kültüründe önemli bir yere sahiptir.
Anlatılan bir rivayete göre, yıllar önce bir kral sefere çıkar. Uzun süre geçmesine rağmen kraldan haber alınamayınca kraliçe umutsuzluğa kapılmaya başlar. Tam bu sırada bir posta güverciniyle, kırmızı ve beyaz iplikten oluşan bir “haber” gelir. Kraliçe bu mesajın anlamını o an anlayamaz. Gerçeği ise kral geri döndüğünde öğrenir. Kral, zorlu bir savaştan ağır yaralı olarak çıkmış ancak barışın sağlanmasının ardından iyileşmeyi başarmıştır.
Bu nedenle Marteniçka’daki kırmızı ipliğin sağlığı ve yaşamı, beyaz ipliğin ise barışı ve huzuru simgelediğine inanılıyor.
MARTENİÇKA BİLEKLİĞİNİN HİKAYESİ NEDİR?
Baba Marta Bayramı ve marteniçka geleneğinin kökeni konusunda tarihçiler ve etnografya uzmanları arasında kesin bir görüş birliği bulunmuyor. Ancak halk arasında en yaygın anlatılan efsane, bu geleneği “savaş, barış ve mutluluk” kavramlarıyla açıklıyor.
Anlatılan rivayete göre, yıllar önce bir kral sefere çıkar ve kraliçe uzun süre ondan haber alamaz. Günün birinde kraldan, kırmızı ve beyaz iplikten oluşan bir “haber” gelir. Kraliçe bu mesajın ne anlama geldiğini ilk başta anlayamaz. Gerçeği ise kral geri döndüğünde öğrenir. Kral, zorlu bir savaştan ağır yaralı olarak çıkmıştır ancak barış sağlandıktan sonra iyileşmeyi başarmıştır.
MARTENİÇKA NE ZAMAN TAKILIR VE NE ZAMAN ÇIKARILIR?
Marteniçka takan kişi bir leylek gördüğünde bilekliği çıkarır. Ardından çiçek açmış bir bitkiye ya da bir ağacın dalına bağlayarak sağlık için dua eder. 1 Mart’ta takılan marteniçka, ay sonuna kadar leylek görülmezse 31 Mart’ta çıkarılır. İsteyenler bilekliği saklayarak bir sonraki yıla kadar muhafaza edebilir.
Bazı ritüellerde ise dilek tutulan marteniçka toprağa gömülür ya da bir taşın altına bırakılır. Leylek görüldükten sonra bilekliğin bir ağaca bağlanmasının dileğin kabul olacağına inanılır. Ayrıca marteniçka çıkarıldığında bir meyve fidanına bağlanabilir; fidan yoksa taşın altına konulması da yaygın uygulamalardan biridir.
MARTENİÇKA TAKARKEN NE YAPILIR?
Marteniçka bileklikleri takılırken sağlık, şans, bolluk ve bereket gibi güzel dilekler tutulur. İnanca göre, dilek tutulmadan marteniçka takılmaz.
01.03.2026 – 21:07
