Dijital dünyada sürekli bildirimler ve ekranlar arasında kalırken dikkatimizi toplamak giderek zorlaşıyor. Ancak uzmanlara göre teknolojiye kısa molalar vermek ve bilinçli olarak küçük zorluklar yaratmak, beynin yeniden odaklanmasına yardımcı olabiliyor. İngiltere’de bir sanatçı ve bazı uzmanlar, “friction-maxxing” adı verilen yöntemle dikkati artırmanın ve dikkat süresini yeniden kazanmanın mümkün olduğunu anlatıyor.
Modern teknolojiler hayatı kolaylaştırsa da, uzmanlara göre odaklanma süresini kısaltıyor; eleştirel düşünme ve duygusal zekâ üzerinde de olumsuz etkiler yaratabiliyor.
BBC’ye konuşan ve Bournemouth’ta yaşayan 45 yaşındaki sanatçı Stuart Semple, birkaç yıl önce telefon ve sosyal medya kullanımının getirdiği anlık hazların dikkatini dağıttığını fark ettiğini söylüyor. Semple, teknolojiden bilinçli şekilde uzaklaşarak yaratıcılığını yeniden keşfettiğini belirtiyor.
“Friction-maxxing” olarak adlandırılan bu yaklaşım, teknolojiyi tamamen terk etmekten ziyade işleri daha zahmetli ama daha anlamlı yollarla yapmayı temel alıyor. Harita uygulaması yerine yol tabelalarını takip etmek, YouTube izlemek yerine kitap okumak ya da dijital mesajlar yerine el yazısıyla mektup yazmak bu yöntemin örnekleri arasında yer alıyor. Semple, kısa süreli teknoloji molalarının hem yaratıcılığını artırdığını hem de daha derin ve anlamlı ilişkiler kurmasına yardımcı olduğunu söylüyor.
Uzmanlar da teknolojinin bilinçli biçimde sınırlandırılmasının beyin için faydalı olabileceğini vurguluyor. Bu tür uygulamaların dikkati güçlendirdiği ve kişinin kendi hayatı üzerindeki kontrol duygusunu artırdığı ifade ediliyor. UCLA’dan psikolog Gloria Mark, ekran başında ortalama dikkat süresinin 2004’te 2,5 dakika iken 2016’da 47 saniyeye kadar düştüğünü belirtiyor. Bu durumun, aynı anda birçok işi yapmaya çalışmanın olumsuz etkileriyle bağlantılı olduğuna dikkat çekiyor.
Araştırmalar; el yazısıyla yazmak, bir müzik aleti çalmak, puzzle çözmek ya da mobilya kurmak gibi çaba gerektiren aktivitelerin beynin ödül merkezlerini harekete geçirdiğini ve uzun vadede daha kalıcı bir tatmin sağladığını gösteriyor. “Friction-maxxing”, hızlı ve kolay hazlar sunan dijital alışkanlıklara karşı daha anlamlı ve farkındalık yaratan bir alternatif olarak öne çıkıyor.
Semple ise bu yaklaşımı şu sözlerle özetliyor: “İyi bir hayat her zaman kolay bir hayat değildir. Kolay yolu seçtiğinizde, bazı gerçek zevklerden de vazgeçmiş olursunuz.”
02.03.2026-14:50
