Kırışıklıkları azaltmak için dünya genelinde milyonlarca kişi tarafından tercih edilen Botox, genellikle güvenli bir estetik uygulama olarak görülüyor. Ancak bazı araştırmalar, uzun süreli kullanımın yüz kaslarında kalıcı değişikliklere yol açabileceğini ve hatta insanların duyguları algılama biçimini bile etkileyebileceğini ortaya koyuyor.
Yan etkileri Hafif!!
Uzmanlara göre Botox uygulamasının en sık görülen yan etkileri genellikle hafif ve geçici oluyor. Enjeksiyon yapılan bölgede ağrı, şişlik, morarma, baş ağrısı ya da grip benzeri belirtiler ortaya çıkabiliyor. Bazı kişilerde ise geçici kas zayıflığı veya göz kapağında düşme görülebiliyor.
Ancak nadir durumlarda daha ciddi reaksiyonlar da yaşanabiliyor. Centers for Disease Control and Prevention (CDC), 2024 yılında sahte ya da yanlış uygulanmış botoks nedeniyle 22 kadında zararlı reaksiyonlar görüldüğünü açıkladı. Bu vakalardan 11’i hastaneye kaldırılırken, altı kişiye botulizm riski nedeniyle antitoksin verildi.
Bu kişilerde çift görme, yutma güçlüğü, konuşma bozukluğu, solunum problemi, halsizlik ve kas zayıflığı gibi belirtiler görüldü. Vakaların tamamının, yetkisiz kişiler tarafından sağlık kuruluşu dışında yapılan enjeksiyonlardan sonra ortaya çıktığı bildirildi.
Uzmanlar bu tür risklerin çoğunlukla sahte ya da kontrolsüz ürünlerden kaynaklandığını belirtiyor. University College London’dan plastik cerrahi profesörü Ash Mosahebi, doğru şekilde üretilmiş ve uygun dozda kullanılan botulinum toksininin ciddi yan etkilere yol açma ihtimalinin oldukça düşük olduğunu söylüyor.
Uzun vadeli etkiler hâlâ araştırılıyor
Botox uygulamasının uzun vadeli etkilerine ilişkin veriler ise henüz sınırlı. Yapılan birçok klinik çalışma hastaları yalnızca birkaç ay boyunca takip ediyor.
Buna rağmen bazı araştırmalar, botoksun uzun süreli kullanımının yüz kaslarında kalıcı değişikliklere yol açabileceğini gösteriyor. 2022 yılında yayımlanan bir inceleme çalışmasında, düzenli botoks yaptıran kişilerde son enjeksiyondan dört yıl sonra bile kas yapısı ve işlevinde değişiklikler görülebildiği belirtildi.
Kasların uzun süre kullanılmaması zamanla zayıflamalarına neden olabiliyor. Uzmanlara göre yüz kaslarının sürekli olarak etkisiz hale getirilmesi de benzer bir sonuç doğurabiliyor. Bu durum bazı kişilerde mimiklerin azalmasına yol açabiliyor.
Beyin ve duygular üzerinde etkisi olabilir mi?
Botoksun psikolojik etkileri de bilim insanlarının araştırdığı konular arasında yer alıyor. 2023 yılında yapılan küçük ölçekli bir beyin görüntüleme çalışması, botoks enjeksiyonundan sonra bazı katılımcılarda duyguların işlendiği beyin bölgelerinde farklı aktiviteler görüldüğünü ortaya koydu.
Bilim insanlarına göre bunun nedeni, insanların başkalarının duygularını anlamak için farkında olmadan yüz ifadelerini taklit etmeleri olabilir. Botoks yüz kaslarının hareketini sınırladığı için bu taklit mekanizması da etkilenebilir ve bu durum duyguların algılanmasını değiştirebilir.
Öte yandan bazı araştırmalar, kaş çatmayı zorlaştıran botoks uygulamasının depresyon belirtilerini azaltabileceğini de öne sürüyor.
Risk nasıl azaltılabilir?
Uzmanlara göre Botox uygulamasının güvenliği büyük ölçüde işlemin kim tarafından ve hangi koşullarda yapıldığına bağlı. Bu nedenle enjeksiyonların mutlaka lisanslı sağlık profesyonelleri tarafından ve uygun tıbbi ortamlarda yapılması gerektiği vurgulanıyor.
Botoks üreticisi Allergan Aesthetics de kullanıcıların yalnızca yetkili sağlık çalışanlarına başvurmaları gerektiğini belirtiyor.
Bilim insanlarına göre botoks doğru şekilde uygulandığında genel olarak güvenli kabul ediliyor. Ancak kozmetik amaçlı kullanım giderek arttığı için, uzun vadeli etkilerinin daha kapsamlı araştırmalarla incelenmesi gerektiği ifade ediliyor.
04.03.2026-17:25
