Günlük yaşamın vazgeçilmez parçalarından biri olan bulaşık süngerleri, sanılandan çok daha büyük bir çevresel risk barındırıyor. Yeni bir bilimsel araştırma, bu süngerlerin kullanım sırasında ciddi miktarda mikroplastik saldığını ortaya koydu.
University of Bonn liderliğinde, Fraunhofer Institute ve Leiden University iş birliğiyle gerçekleştirilen ve Environmental Advances dergisinde yayımlanan çalışma, süngerlerin aşınma yoluyla mikroplastik parçacıkları doğrudan su sistemlerine karıştırdığını gözler önüne serdi.
Malzeme Yapısı Mikroplastik Salımını Belirliyor
Araştırma kapsamında farklı materyallerden üretilmiş süngerler hem laboratuvar ortamında hem de gerçek ev kullanım koşullarında test edildi. Elde edilen bulgular, süngerdeki plastik oranı arttıkça mikroplastik salımının da katlanarak yükseldiğini gösterdi.
Örneğin, yüzde 59,3 oranında plastik içeren standart bir sünger, yüzde 15,9 plastik barındıran “organik” alternatiflere kıyasla çok daha fazla parçacık yayıyor. Bu durum, kirliliğin yalnızca fiziksel aşınmadan değil, aynı zamanda ürünün kimyasal yapısından kaynaklandığını ortaya koyuyor.
En Yüksek Salım İlk Kullanımda Görülüyor
Çalışmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise yeni süngerlerin, kullanımın ilk aşamalarında daha fazla mikroplastik salması oldu. Laboratuvar testleri, süngerler henüz yeni iken malzeme kaybının en yüksek seviyede gerçekleştiğini ortaya koydu.
Bireysel ölçekte yıllık mikroplastik salımı 0,02 ile 0,15 ons arasında değişse de, toplumsal ölçekte bu miktar oldukça büyük boyutlara ulaşıyor. Örneğin, yalnızca Almanya genelinde sünger kaynaklı mikroplastik salımının yılda onlarca tona ulaştığı tahmin ediliyor.
Asıl Çevresel Yük Su Tüketiminden Kaynaklanıyor
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, çevresel etkinin büyük kısmının süngerlerden değil, bulaşık yıkama sırasında tüketilen sudan kaynaklandığını ortaya koyması oldu.
Yaşam döngüsü analizine (LCA) göre; suyun arıtılması, ısıtılması ve taşınması için harcanan enerji, toplam çevresel maliyetin yüzde 85 ila 97’sini oluşturuyor. Bu da su tasarrufunun, çevreyi koruma açısından kritik bir rol oynadığını gösteriyor.
Mutfaktaki Diğer Plastik Tehlikeleri
Araştırma, mikroplastik kirliliğinin yalnızca bulaşık süngerleriyle sınırlı olmadığını da ortaya koydu. Özellikle plastik kesme tahtaları gibi sık kullanılan mutfak gereçlerinin, kişi başına düşen mikroplastik salımında daha yüksek seviyelere ulaşabildiği belirlendi.
Uzmanlar ayrıca “organik” ibaresiyle satılan ancak plastik içeren ürünlerin de tam anlamıyla güvenli olmadığını vurguluyor. Bu tür malzemelerin doğada farklı ve bazen daha karmaşık şekillerde parçalanabildiğine dikkat çekiliyor.
Uzmanlardan Uyarı: Küçük Alışkanlıklar Büyük Etki Yaratıyor
Uzmanlara göre hem bireysel hem de toplumsal düzeyde alınacak küçük önlemler, çevresel etkilerin azaltılmasında büyük fark yaratabilir. Daha az su tüketimi, alternatif temizlik ürünlerinin tercih edilmesi ve plastik kullanımının azaltılması, bu konuda atılabilecek önemli adımlar arasında yer alıyor.
Fotoğraf Kaynak:https://www.muhalif.com.tr/yasam/mutfaktaki-gizli-tehlike-bulasik-sungerleri-mikroplastik-saciyor/728515
Haber Giriş: 26.03.2026 17:07
