“Farkındalık değil, sistem istiyoruz”
2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü dolayısıyla açıklama yapan Türkiye Otizm Meclisi, otistik bireyler ve ailelerinin yaşamının “365 gün süren bir gerçeklik” olduğuna dikkat çekerek, eşit yurttaşlık için işleyen bir kamu sistemi talep etti.
Açıklamada, Otizm Eylem Planı’nın hâlâ hayata geçirilmediği vurgulanarak, “Sorun bilinmiyor değil; çözüm uygulanmıyor” ifadelerine yer verildi. Otizmin artık toplumda bilinen bir durum olduğu ancak farkındalığın tek başına yeterli olmadığı belirtildi.
Erişim sorunları sürüyor
Otistik bireylerin eğitim hizmetlerine erişimde zorluk yaşadığı, sağlık sisteminde randevu ve süreklilik sorunlarıyla karşı karşıya kaldığı ifade edildi. Ayrıca yetişkinlik döneminde sistemin dışına itildikleri ve kriz anlarında başvurabilecekleri etkili bir mekanizmanın bulunmadığına dikkat çekildi.
Acil durumlar için yatılı sağlık birimlerinin yetersizliği, istihdama katılımın sağlanamaması ve bakım evlerindeki sorunlar da öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Açıklamada, “Hazırlanmış bir plan varken neden uygulanmıyor?” sorusu yöneltildi.
Talepler 4 başlıkta toplandı
Türkiye Otizm Meclisi, çözüm için taleplerini dört ana başlıkta sıraladı:
- Otizm Eylem Planı’nın derhal yürürlüğe alınması
- Uygulama sürecinin şeffaf ve denetlenebilir olması
- Kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi
- Kriz durumları için acil müdahale mekanizmalarının oluşturulması
Kaybolma riski daha yüksek
Tohum Otizm Vakfı da otistik çocukların kaybolma riskine dikkat çekti. Yapılan bilgilendirmede, bu çocukların güvenli alanlardan izinsiz ayrılma riskinin yaşıtlarına göre 3-4 kat daha yüksek olduğu belirtildi.
Verilere göre otistik çocukların yaklaşık yarısı en az bir kez güvenli alanlardan ayrılma davranışı gösteriyor. Türkiye’de ise her 4 aileden 1’inin bu durumu deneyimlediği ifade ediliyor.
Ailelere ve topluma önemli uyarılar
Uzmanlar, çocuklara güvenlik becerilerinin sistemli şekilde öğretilmesi gerektiğini vurguluyor. Kaybolma durumunda yardım isteme, riskli alanlardan uzak durma gibi davranışların erken yaşta kazandırılması öneriliyor.
Kamuya yönelik öneriler arasında ise otizm farkındalığı eğitimlerinin yaygınlaştırılması, arama çalışmalarının otizme özgü davranışlara göre planlanması ve iletişim kurmakta zorlanan çocuklar için alternatif yöntemlerin kullanılması yer alıyor.
Yetkililer, yalnız gezen bir çocuğun her zaman risk altında olabileceğini belirterek, böyle durumlarda 112 Acil veya güvenlik birimlerine haber verilmesinin hayati önem taşıdığını hatırlatıyor.
Kaynak:https://bianet.org/haber/farkindalik-degil-sistem-istiyoruz-318262
02.04.2026-13:59
