Karayipler’in derinliklerinde yatan ve “batıkların kutsal kasesi” olarak anılan San José Galleonu, yeniden dünya gündeminde. Kolombiya açıklarında bulunan efsanevi batıkta bilim insanları, ileri teknoloji su altı robotlarıyla yürüttükleri çalışmalar kapsamında ilk somut bulguları gün yüzüne çıkarmaya başladı.
1708 yılında İngiliz donanmasının saldırısı sonucu batan gemi, taşıdığı altın, gümüş ve zümrütlerle tarihin en büyük deniz hazinelerinden biri olarak kayıtlara geçti. Uzmanlara göre gemideki yükün bugünkü değeri yaklaşık 20 milyar doları buluyor. Bu yönüyle San José, dünyanın en değerli batıkları arasında ilk sırada gösteriliyor.
Robotlarla derinlik taraması
Uzun yıllar boyunca dokunulmadan korunan batıkta, son dönemde teknoloji odaklı bir araştırma süreci başlatıldı. Yaklaşık 600 metre derinlikte bulunan gemiye insan dalışı mümkün olmadığı için uzaktan kumandalı robotlar devreye alındı. Bu robotlar sayesinde deniz tabanı ayrıntılı şekilde taranırken, bronz toplar, altın ve gümüş sikkeler ile porselen kalıntılar net biçimde görüntülendi.
Araştırmacılar ayrıca bazı eserleri kontrollü şekilde yüzeye çıkarmayı başardı. İlk etapta bir top, çeşitli sikkeler ve porselen bir kap bilimsel inceleme için karaya alındı.
“Hazine avı değil, bilimsel çalışma”
Yetkililer yürütülen sürecin ticari bir hazine avı olmadığının altını çiziyor. Projenin temel amacının, batığın tarihi kimliğini doğrulamak ve 18. yüzyıla ait denizcilik faaliyetlerine ışık tutmak olduğu vurgulanıyor.
Uzmanlara göre batığın büyük ölçüde korunmuş olması, hem geminin yapısal özelliklerinin incelenmesine hem de taşınan yükün detaylarının ortaya çıkarılmasına olanak tanıyor.
Tarihi bilgiler de gün yüzüne çıkacak
San José’deki çalışmaların yalnızca ekonomik değeri yüksek bir hazineyle sınırlı olmadığı belirtiliyor. Elde edilecek verilerin, dönemin deniz ticareti, sömürge ekonomisi ve savaş stratejilerine dair önemli bilgiler sunması bekleniyor.
Ancak batığın sahipliği konusu hâlâ uluslararası tartışma yaratıyor. Kolombiya ile birlikte İspanya ve bazı özel şirketler arasında hukuki süreç devam ederken, çıkarılan eserlerin kime ait olacağı belirsizliğini koruyor.
Yüzyıllardır Karayipler’in karanlık sularında saklı kalan San José Galleonu, gelişen teknoloji sayesinde yavaş yavaş sırlarını ortaya çıkarıyor. Uzmanlar ise bu dev hazinenin tamamına ulaşmanın kısa vadede mümkün olmadığını, çalışmaların uzun yıllar sürebileceğini belirtiyor.
20.04.2026-23:10
