Artan sıcaklıklar yalnızca mevsimlerin dengesini değil, insan sağlığını da doğrudan etkiliyor. Yeni araştırmalar, iklim krizinin polen sezonunu uzattığını ve bahar alerjilerinin artık geçmişe kıyasla daha uzun sürdüğünü ortaya koyuyor.
2026 tarihli Lancet Countdown Avrupa Raporu verilerine göre, 2015-2024 döneminde polen sezonu, 1991-2000 yıllarına kıyasla Avrupa genelinde bir ila iki hafta daha erken başladı. Bu değişim, alerji semptomlarının da ortalama iki hafta daha uzun sürmesine neden oluyor.
Polen sezonu uzuyor
Uzmanlara göre ağaçlar, çimenler ve yabani otların polen yaydığı dönem artık mart sonundan eylül ayına kadar uzanıyor. Bunun temel nedeni ise bitkilerin daha sıcak hava koşullarına uyum sağlayarak daha erken çiçek açması.
2026 yılı da bu eğilimi destekler nitelikte başladı. Nisan ayının son 80 yılın en sıcak başlangıçlarından birini yaşaması, polen üretimi ve yayılımı için uygun koşullar oluşturdu. Araştırmacılar özellikle huş ve kızılağaç gibi türlerin bu yıl daha yoğun polen yaydığını belirtiyor.
Alerjiyi artıran hava koşulları
Alerji semptomları özellikle sıcak, nemli ve rüzgarlı havalarda daha da şiddetleniyor. Bu koşullar, havadaki polen yoğunluğunu artırarak saman nezlesi gibi rahatsızlıkları tetikliyor.
Öte yandan yalnızca iklim değil, bitki çeşitliliğindeki değişim de etkili. Kuzey Amerika kökenli olan ve Avrupa’da yayılmaya başlayan ragweed (ambrosia) bitkisi, alerji vakalarının artmasında önemli rol oynuyor.
Sağlık sistemi hazır değil
Allergy UK, sağlık sistemlerinin bu artışa yeterince hazırlıklı olmadığını vurguluyor. Kuruma göre Ulusal Sağlık Servisi (NHS), alerji vakalarındaki yükselişe karşı ciddi kaynak ve eğitim eksikliği yaşıyor. Yeni göreve başlayan birçok pratisyen hekimin alerji tedavisi konusunda yeterli deneyime sahip olmadığı belirtiliyor.
Gelecekte daha da uzayabilir
2022 yılında yapılan bir başka araştırma ise daha çarpıcı bir tablo ortaya koyuyor. Eğer iklim değişikliğini yavaşlatacak adımlar atılmazsa, polen sezonu 40 gün daha erken başlayıp 15 gün daha geç sona erebilir. Bu da alerji hastalarının neredeyse iki ay daha uzun süre semptomlarla mücadele etmesi anlamına geliyor.
İklim krizinin sağlık etkileri büyüyor
Lancet raporu, iklim değişikliğinin yalnızca alerjileri değil, birçok sağlık sorununu da artırdığını ortaya koyuyor. 1980’lerden bu yana Avrupa’da dang humması riski yüzde 297 artarken, sıcak hava uyarıları da 1990’lardan itibaren yüzde 318 yükseldi. Sadece 2024 yılında yaklaşık 62 bin ölümün sıcak hava ile ilişkili olduğu belirtiliyor.
Joacim Rocklöv, Avrupa genelinde iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerinin, alınan önlemlerden daha hızlı arttığını vurguluyor. Rocklöv’e göre artan sıcaklıklar, kötüleşen hava kalitesi ve bulaşıcı hastalık riski milyonlarca insanı şimdiden etkiliyor.
Uzmanlar, bugün alınacak kararların gelecekte bu etkilerin daha da kötüleşip kötüleşmeyeceğini belirleyeceğine dikkat çekiyor. İklim krizi derinleştikçe, yalnızca doğa değil, insan sağlığı da bu değişimin en büyük yükünü taşımaya devam edecek.
22.04.2026-23:59
