Helsinki Üniversitesi tarafından yürütülen 10 yıllık kapsamlı bir araştırma, dizdeki kıkırdak hasarına yönelik ameliyatların her zaman beklenen faydayı sağlamadığını, hatta bazı durumlarda hastaların durumunu daha da kötüleştirebileceğini ortaya koydu. Çalışmada, menisküs yırtığı nedeniyle tedavi gören hastaların uzun vadeli sonuçları incelendi.
Araştırmada hastalar iki gruba ayrıldı: Bir gruba menisküs ameliyatı uygulanırken, diğer gruba “sahte ameliyat” yapıldı. Bu yöntemde hastalara cerrahi işlem yapılmış gibi kesiler açıldı ancak gerçek bir müdahale gerçekleştirilmedi. Amaç, ameliyatın gerçek etkisini net biçimde ölçmekti.
Elde edilen sonuçlara göre ameliyat geçiren hastalar; diz fonksiyonu, ağrı düzeyi ve semptomların ilerlemesi açısından belirgin bir iyileşme göstermedi. Aksine, bazı ölçümlerde ameliyat olan grubun daha kötü sonuçlar aldığı görüldü.
Çalışmayı yöneten ortopedi uzmanı Teppo Järvinen, bu bulguların yaygın kullanılan bir tedavinin etkisiz hatta zararlı olabileceğini gösteren “tıbbi geri dönüş” örneklerinden biri olabileceğini ifade etti.
Menisküs, diz ekleminde uyluk ve kaval kemikleri arasında yer alan, darbe emici görev üstlenen C şeklinde bir kıkırdak yapıdır. Her dizde iki adet bulunur. Menisküs yırtıkları genellikle spor sırasında ani hareketlerle oluşsa da zamanla aşınmaya bağlı olarak da gelişebilir. Ayrıca MR taramalarında, hiçbir şikâyeti olmayan kişilerde bile menisküs yırtıklarına rastlanabildiği biliniyor.
Finlandiya’daki beş hastaneden 35 ile 65 yaş arasında 146 hastanın dahil edildiği çalışmada katılımcıların bir kısmında ani yaralanma sonrası, diğerlerinde ise zamanla gelişen menisküs hasarı tespit edildi. Hastalar rastgele şekilde ameliyat ya da sahte ameliyat gruplarına ayrıldı.
10 yıllık takip sonucunda, ameliyat olan grupta diz fonksiyonlarının daha kötü olduğu, osteoartritin daha hızlı ilerlediği ve yeniden ameliyat olma ihtimalinin daha yüksek olduğu belirlendi.
İngiliz ortopedi cerrahı Mark Bowditch ise son yıllarda tedavi kılavuzlarının değiştiğini belirterek, ameliyatın artık ilk seçenek olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Geçmişte hastaların büyük kısmı ameliyat edilirken, günümüzde bu oran ciddi şekilde azalmış durumda.
Uzmanlara göre diz ağrısı ve menisküs sorunlarında ilk adım cerrahi müdahale değil; fizik tedavi, egzersiz ve yaşam tarzı düzenlemeleri gibi alternatif yöntemler öncelikli olarak değerlendirilmeli.
30.04.2026-16:23
