Gece vardiyasında çalışmanın insan biyolojisine aykırı olduğunu belirten uzmanlar, bu düzenin hem fiziksel hem de ruhsal sağlık üzerinde ciddi etkiler oluşturduğunu vurguluyor.
Biyolojik Saat Gece Çalışmasına Uyum Sağlayamıyor
Koç Üniversitesi Hastanesi Uyku Kliniği uzmanlarından Prof. Dr. Baran Balcan, gece vardiyasının insanın doğal ritmine ters düştüğünü belirterek, biyolojik saatin bozulmasının sağlık üzerinde zincirleme etkiler yarattığını ifade etti. Balcan’a göre insan vücudu milyonlarca yıllık evrimsel süreçte gündüz aktif, gece ise dinlenmeye programlandı. Bu düzen, “sirkadiyen ritim” adı verilen biyolojik saat sistemi tarafından kontrol ediliyor.
03.00–06.00 Arası En Kritik Saatler
Uzmanlar özellikle sabaha karşı saatlerin en riskli zaman dilimi olduğuna dikkat çekiyor. Baran Balcan, 03.00 ile 06.00 saatleri arasında beynin uyanıklık kapasitesinin en düşük seviyeye indiğini belirterek bu süreçte dikkat dağınıklığı ve hata riskinin ciddi şekilde arttığını söyledi.
İş Kazası ve Sağlık Riski Artıyor
Gece vardiyasında çalışan bireylerde uyku düzeninin bozulmasının; dikkat eksikliği, iş kazaları ve uzun vadede ruhsal sorunlara yol açabileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, özellikle sürekli vardiya değişiminin vücudu daha da zorladığını vurguluyor.
Sirkadiyen Ritim: Vücudun İç Saati
Biyolojik saatin temelini oluşturan sirkadiyen ritim, ışık ve karanlık döngüsüne göre çalışıyor. Gece ışığa maruz kalmak bu sistemi bozarak uyku kalitesini düşürüyor ve genel sağlık üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor.
Uzmanlardan Uyarı: Düzen Önemli
Uzmanlar, vardiya sisteminde çalışan kişilerin uyku düzenine özellikle dikkat etmesi gerektiğini, mümkün olduğunca sabit uyku saatlerinin korunmasının sağlık açısından kritik olduğunu belirtiyor.
Kaynak: https://www.cumhuriyet.com.tr/saglik/insan-bedeni-geceye-direniyor-2502487
10.05.2026 – 13:11
