İş hayatında başarıyı belirleyen unsurların yalnızca eğitim, deneyim ve yetenek olmadığı bir kez daha ortaya çıktı. Danimarka, Almanya ve ABD’de yürütülen geniş kapsamlı bir psikoloji araştırması, kişilik özelliklerinin kariyer tercihlerinde önemli rol oynadığını gösterdi. Özellikle “karanlık kişilik” özellikleri taşıyan bireylerin belirli meslek gruplarına yönelme veya onlardan uzak durma eğilimleri dikkat çekti.
D Faktörü Nedir?
Araştırmanın merkezinde psikoloji literatüründe “Kişiliğin Karanlık Faktörü” olarak bilinen D Faktörü yer alıyor. Bu kavram; manipülasyon, bencillik, çıkarcılık, empati eksikliği ve başkalarının zararına kendi çıkarlarını ön planda tutma eğilimlerini kapsıyor.
Uzmanlara göre D Faktörü yüksek bireyler, hedeflerine ulaşmak için kuralları esnetmeye veya başkalarının haklarını göz ardı etmeye daha yatkın olabiliyor.
Sosyal Meslekler En Az Tercih Edilen Alanlar Arasında
Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmenlik, hemşirelik, psikologluk, terapistlik ve hasta bakıcılığı gibi insan odaklı meslekler, karanlık kişilik özelliklerine sahip bireyler tarafından en az tercih edilen alanlar arasında yer aldı.
Bilim insanları bunun temel nedenini, bu mesleklerin özünde yardım etme, rehberlik etme ve başkalarının ihtiyaçlarını önceliklendirme anlayışının bulunmasına bağlıyor. Kendi çıkarlarını ön planda tutan bireylerin bu değerlerle uyum sağlamakta zorlandığı belirtiliyor.
Sanat ve Yaratıcılık Alanlarına İlgi Düşük
Araştırma yalnızca sosyal meslekleri değil, yaratıcı sektörleri de mercek altına aldı. Tasarımcılık, müzisyenlik ve sanatsal üretim gerektiren bazı mesleklerin de D Faktörü yüksek bireyler için daha az çekici olduğu görüldü.
Uzmanlar, bu durumun yaratıcı alanların bireysel ifade ve içsel motivasyon gerektirmesiyle ilişkili olabileceğini değerlendiriyor.
Yönetim ve Girişimcilikte Kültürel Farklar Ortaya Çıktı
Yöneticilik, üst düzey yönetim ve satış gibi güç, etki ve kazanç odaklı pozisyonlarda ise ülkeler arasında dikkat çekici farklılıklar gözlendi.
Araştırmada Almanya’daki katılımcılar arasında D Faktörü yüksek bireylerin yöneticilik ve girişimcilik rollerine daha fazla ilgi gösterdiği belirlendi. Ancak aynı eğilim ABD ve Danimarka örneklemlerinde aynı ölçüde görülmedi.
Araştırmacılar, kültürel değerlerin ve iş dünyasının yapısının bu farklılıkların oluşmasında önemli rol oynadığını vurguluyor.
İşe Alım Süreçlerinde Yeni Bir Veri Kaynağı Olabilir
Uzmanlara göre çalışanların kişilik yapıları ile yaptıkları iş arasındaki uyum, hem iş memnuniyetini hem de ekip içi iş birliğini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle kişilik analizlerinin yalnızca bireysel gelişim için değil, işe alım ve terfi süreçlerinde de önemli bir araç haline gelebileceği belirtiliyor.
Araştırma, kariyer tercihleri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin sanılandan çok daha güçlü olduğunu ortaya koyarken, iş dünyasında başarı ve uyumun yalnızca teknik becerilerle açıklanamayacağını da bir kez daha gözler önüne seriyor.
Haber Kaynak-Fotoğraf Kaynak:https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/is-dunyasinda-gizli-manipulasyon-hangi-meslekler-karanlik-kisilikleri-kendine-cekiyor-2508564
Haber Alış Saati:02.06.2026 – 14:55
