Bangladeş’in güneydoğusundaki Cox’s Bazar kıyılarında kullanılan sıra dışı “moon boat” tekneleri, görenlerin dikkatini çekiyor. Yarım ayı andıran hilal biçimli tasarımlarıyla klasik balıkçı teknelerinden ayrılan bu özel tekneler, Bengal Körfezi’nin sert dalgalarına karşı geliştirilmiş geleneksel bir çözüm olarak öne çıkıyor.
Bölgedeki balıkçılar yıllardır güçlü akıntılar, kıyıya yakın kırılan dalgalar ve sürekli değişen kum bariyerleriyle mücadele ediyor. Düz gövdeli teknelerin bu sularda kolayca savrulabildiği belirtilirken, hilal biçimindeki moon boat teknelerinin dalgaların etkisini azaltarak daha dengeli hareket edebildiği ifade ediliyor.
Teknelerin en dikkat çeken özelliği ise özel gövde yapısı. Alt bölümde bulunan eğimli form sayesinde tekne, dalgalara doğrudan çarpmak yerine yukarı-aşağı hareket ederek ilerliyor. Balıkçılar ayrıca düz rota yerine zikzak çizerek hareket ediyor. Bu yöntem sayesinde dalgaların tekneye tam güçle vurmasının önüne geçiliyor ve alabora riski azaltılıyor.
Uzmanlar, özellikle kıyıya yakın kırılan sert dalgaların küçük tekneler için büyük tehlike oluşturduğunu belirtiyor. Bengal Körfezi’nde büyük nehirlerin taşıdığı yoğun tortular nedeniyle oluşan kum adacıkları da deniz ulaşımını zorlaştırıyor. Moon boat teknelerinin hilal formu ise bu zorlu bölgelerde dengeyi artırarak güvenli geçiş sağlıyor.
Tamamen geleneksel yöntemlerle üretilen tekneler; ahşap, bambu ve doğal lifler kullanılarak el işçiliğiyle hazırlanıyor. Cox’s Bazar’daki ustaların nesilden nesile aktardığı üretim teknikleri sayesinde ayakta kalan bu kültürel miras, modern teknelerin yaygınlaşmasıyla birlikte yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
Araştırmacılar, bir dönem Bengal Körfezi kıyılarında sıkça görülen moon boat teknelerinin son 20 yılda hızla azaldığını belirtiyor. Uzmanlara göre sert dalgalara karşı geliştirilen bu sıra dışı tasarımın korunması gerekiyor.
24.05.2026-17:44
