130 yıl önce Hint Okyanusu’ndaki ıssız bir adaya bırakılan küçük bir inek sürüsünün sırrı bilim insanları tarafından çözüldü. Yalnızca 5 hayvandan türeyen sürünün, genetik çöküş yaşamadan nesiller boyunca hayatta kalabilmesi araştırmacıları şaşırttı.
Fransa’ya bağlı Amsterdam Adası’na 1871 yılında bırakılan inekler, sert iklim koşullarına rağmen 130 yıldan fazla süre boyunca izole şekilde yaşamayı başardı. Soğuk hava, güçlü rüzgarlar ve sınırlı su kaynaklarına rağmen sürü, 1988 yılına gelindiğinde yaklaşık 2 bin hayvana ulaştı.
Bilim insanları, 1992 ve 2006 yıllarında alınan DNA örneklerini inceleyerek sürünün genetik haritasını çıkardı. Yapılan analizler, sürünün sanıldığı gibi ciddi akraba evliliği sorunları yaşamadığını ortaya koydu.
Genetik çeşitlilik hayatta kalmalarını sağladı
Araştırmalara göre sürünün genetik yapısının yaklaşık yüzde 75’i Avrupa kökenli Jersey ırkı ineklerle bağlantılı çıkarken, yüzde 25’lik kısmının sıcak iklime dayanıklı Hint zebu sığırlarından geldiği belirlendi.
Uzmanlar, adaya bırakılan ilk 5 ineğin zaten melez bir genetik yapıya sahip olduğunu ve bunun sürüdeki çeşitliliği artırarak genetik çöküşü engellediğini ifade etti. Ayrıca Avrupa kökenli ataların, daha önce sert iklim koşullarına adapte olmuş bölgelerden geldiği tespit edildi.
“Cüce inek” iddiası da çürütüldü
Önceki yıllarda yapılan bazı araştırmalarda, adadaki ineklerin zorlu yaşam koşulları nedeniyle zamanla küçülerek “cüceleştiği” öne sürülmüştü. Ancak yeni genetik analizler, bu durumun çevresel değil genetik olduğunu ortaya koydu.
Bilim insanları, sürünün kurucu hayvanlarının zaten küçük yapılı sığır ırklarından seçildiğini ve boyutlarının sonradan küçülmediğini açıkladı.
Adadaki sürü, endemik Amsterdam albatroslarının yaşam alanını korumak amacıyla 2010 yılında tamamen ortadan kaldırılmıştı. Ancak yapılan son çalışma, küçük bir grubun doğru genetik çeşitlilikle uzun yıllar boyunca hayatta kalabileceğini ortaya koyarak bilim dünyasında dikkat çekti.
kaynak:https://www.sozcu.com.tr/130-yil-once-issiz-adaya-birakilan-inek-surusunun-sirri-cozuldu-p322658
25.05.2026-17:12
